drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 11 oktober 2005

Gemeenteraad van
gemeente Tilburg
Postbus 90155
5000 LH Tilburg

Betreft: Jaarrekening 2004 gemeente Tilburg


Geachte Raad,

Zoals ik dat ook deed met eerdere jaarrekeningen, heb ik ook de jaarrekening 2004 van gemeente Tilburg bekeken. Hieronder noem ik enkele belangrijke opvallendheden.

Voor u als gemeenteraad(sfractie) is de jaarrekening van uw gemeente een belangrijk document: hiermee legt het college van burgemeester en wethouders rekening en verantwoording aan u af over het gevoerde (financiële) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk ijkmiddel voor de betrouwbaarheid van de begroting 2005 en binnenkort de begroting 2006. Op basis van deze begrotingen beslist u over de hoogte van de gemeentelijke belastingen en over het wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook voor de (geïnteresseerde) burgers is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening legt het gemeentebestuur al dan niet met uw instemming aan de burgers rekening en verantwoording af van het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus erg belangrijk dat de jaarrekening en de begroting betrouwbare documenten zijn.
Is de jaarrekening 2004 van Tilburg betrouwbaar?

In het boekwerk "Jaarverslag 04" wordt vermeld en gesuggereerd dat het saldo van de baten en de lasten in 2004 een bedrag is van € 3,1 miljoen.
Het naamloze overzicht op pagina 73-82 (i.c. de Rekening van baten en lasten) sluit met het bedrag van € 3,082 miljoen.
Alle baten en lasten, opgenomen in de hoofdstukken "Pijlers" op de pagina's 13 en 17-20 geven eveneens het positieve bedrag van € 3,082 miljoen als saldo.
Dit is echter niet het werkelijke saldo van de baten en de lasten in 2004.

Het werkelijke saldo van de baten en de lasten laat zich afleiden uit de toename of afname van het Eigen vermogen. Volgens de balans (pagina 58-59) bedraagt het Eigen vermogen per 31.12.2004  € 305,4 miljoen en per 31.12.2003  € 375,2 miljoen. Er is dus sprake van een afname van het Eigen vermogen van € 69,8 miljoen. Dit is dus het werkelijke saldo van de baten en de lasten, d.w.z. een nadelig saldo van baten en lasten van € 69,8 miljoen.

Dit nadelig saldo van de baten en lasten van € 69,8 miljoen had als zodanig, zonder aanleiding te geven tot enig misverstand, luid en duidelijk in de winst-en-verliesrekening moeten zijn opgenomen. Nu dit niet is gebeurd, voldoet de jaarrekening niet aan een belangrijke eis van de geldende wettelijke voorschriften, i.c. het BBV (Besluit begroting en verantwoording).

Omdat uw jaarrekening veel belangrijke en wettelijk voorgeschreven (!) toelichtingen op de reserves en op de voorzieningen mist (ook al om deze reden voldoet de jaarrekening niet aan het BBV), ontbreekt voldoende mogelijkheid te beoordelen hoe hard het "reservekarakter" van de als reserves gepresenteerde bedragen c.q. "voorzieningkarakter" van de als zodanig gepresenteerde voorzieningen is.
Overigens adviseer ik u sterk tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één Algemene reserve, en alle baten en lasten op te nemen in waar ze thuishoren, namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dit zal het inzicht in waar het echt over hoort te gaan, aanmerkelijk verbeteren.

Volgens de Gemeentewet moet de gemeenteraad de jaarrekening vaststellen en kennis nemen van het jaarverslag. Het is volstrekt onduidelijk waar de jaarrekening begint en eindigt en wat het jaarverslag is, en dus wat u uiteindelijk heeft vastgesteld.

De winst-en-verliesrekening over 2000 sloot met een saldo van € 8,2 miljoen. Het werkelijke saldo was € 29,8 miljoen. Er werd dus € 21,6 miljoen verzwegen.
De winst-en-verliesrekening over 2001 sloot met een saldo van € 3,1 miljoen. Het werkelijke saldo was € 122,0 miljoen. Er werd dus € 118,9 miljoen verzwegen.
De winst-en-verliesrekening over 2002 sloot met een saldo van € 5,0 miljoen. Het werkelijke saldo was € 82,5 miljoen. Er werd dus € 77,5 miljoen verzwegen.
De winst-en-verliesrekening over 2003 sloot met een saldo van € 1,6 miljoen. Het werkelijke saldo was € 44,6 miljoen. Er werd dus € 43,0 miljoen verzwegen.
De winst-en-verliesrekening over 2004 sluit met een saldo van € 3,1 miljoen. Het werkelijke saldo is negatief € 69,8 miljoen. Er werd dus € 72,9 verzwegen.

Graag was ik u van dienst.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef