Dossier: Strafzaken
drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 november 2010

Hoofdofficier van Justitie te Amsterdam
mr. H.J. Bolhaar
Postbus 84500
1080 BN Amsterdam

Betreft: Aangifte van misdrijf in de zin van Wetboek van Strafrecht artikelen 225-227 en 336

Hierdoor doe ik aangifte van het
opzettelijk verstrekken van misleidende informatie in achtereenvolgende jaarrekeningen, populair aangeduid als boekhoudfraude,
c.q. het verlenen van medewerking daaraan,
c.q. het er opzettelijk misbruik van maken,
(Wetboek van Strafrecht artikelen 225-227: valsheid in geschrifte),
en het opzettelijk openbaar maken van deze onware jaarrekeningen,
c.q. het opzettelijk toelaten van openbaarmaking daarvan
(Wetboek van Strafrecht artikel 336: openbaarmaking van onware jaarrekeningen)
door achtereenvolgende bestuurders (burgemeesters, wethouders) van gemeente Amsterdam
in, met en van de jaarrekeningen over de jaren 1998 tot en met 2009 van de gemeente
(omvang van de boekhoudfraude ruim € 3,8 miljard)

Feiten
Op grond van de Gemeentewet moet ieder gemeentebestuur, dus ook dat van gemeente Amsterdam, na afloop van ieder jaar door middel van een jaarrekening rekening en verantwoording afleggen aan de belastingbetalers, waaronder ook ikzelf, de inwoners van de gemeente en aan ieder, waaronder ook ikzelf, die om welke hem/haar moverende reden dan ook belang heeft bij cq. ge´nteresseerd is in de verantwoording van de door de overheid, cq. gemeente, ontvangen en bestede belastingen en andere publieke geldmiddelen en de financiŰle positie van de gemeente. Mede met behulp van deze jaarrekeningen moeten bijvoorbeeld de volksvertegenwoordigers, i.c. het parlement en de gemeenteraad, en de belastingbetalers overtuigd worden van de noodzaak van opgelegde en op te leggen belastingen. Mede met behulp van deze jaarrekeningen moeten bijvoorbeeld ook belanghebbenden overtuigd worden van de (on)mogelijkheid van het wel of niet doorgaan van gemeentelijke projecten en activiteiten. Het belang van deze jaarrekeningen is dus bijzonder groot. Het spreekt als vanzelf dat deze jaarrekeningen betrouwbaar (moeten) zijn en dus niet misleidend.
Echter,
onderzoek wijst uit dat de jaarrekeningen van gemeente Amsterdam (al ten minste vanaf 1998) zwaar misleidend zijn, en wel in een onvoorstelbare omvang (inmiddels ruim € 3,8 miljard!), waarbij bijvoorbeeld de "boekhoudfraude" bij Ahold (ic. Ahold-Nederland), waarvoor enige jaren geleden twee bestuurders strafrechtelijk gestraft zijn, totaal verbleekt.
Dat onderzoek is verricht door mijzelf. Ik wijs u erop dat ik registeraccountant ben en nog steeds ben. Overigens zijn mijn bevindingen bijvoorbeeld al in 2006 bevestigd door de onafhankelijke Rekenkamer Amsterdam waar het toentertijd ging om de jaarrekening 2005. Dat vervolgens de gemeenteraad van Amsterdam ook de bevindingen van zijn eigen Rekenkamer naast zich neerlegde en stilzweeg, doet uiteraard aan de juistheid van mijn bevindingen niet af. Er zijn overigens meer bevestigingen van de juistheid van mijn bevindingen.

Het kan niet zo zijn dat deze ongekende boekhoudfraude (cq. valsheid in geschrifte), als al een onbeduidende boekhoudfraude zoals bij Ahold niet onbestraft bleef, wŔl onbestraft zal blijven, temeer daar bijvoorbeeld zoveel belastingbetalers en zoveel andere belanghebbenden hierdoor zwaar misleid en zwaar gedupeerd zijn en temeer daar het hier gaat om publieke middelen.

Het gemeentebestuur van Amsterdam deed het in de jaarrekeningen over de afgelopen periode van 1998 tot en met 2009 voorkomen of de gemeente in die periode 390 miljoen euro had overgehouden (als verschil tussen opbrengsten en kosten). In werkelijkheid, zo wijst onderzoek uit, was het voordelig saldo van de opbrengsten en de kosten van de gemeente in die periode 4.245 miljoen euro; een verschil derhalve van 3.855 miljoen euro (afgerond ruim € 3,8 miljard!).
De gemeente legde bijvoorbeeld in die periode 1.678 miljoen euro Onroerendezaakbelasting op. Als het gemeentebestuur klip en klaar de werkelijke saldi van opbrengsten en kosten had gepresenteerd, zou iedereen meteen duidelijk zijn geworden dat bijvoorbeeld de Onroerendezaakbelasting in die periode geheel en al overbodig was. Nu werd dit met boekhoudfraude (valsheid in geschrifte) gemaskeerd.

De genoemde bedragen zijn gespecificeerd naar betreffende jaren:
(x € miljoen)

gepresenteerd
saldo
werkelijk
saldo
verschil OZB
1998 1 292 291 118
1999 0 376 376 123
2000 0 722 722 123
2001 - 5 350 355 141
2002 17 440 423 141
2003 - 6 - 194 - 188 150
2004 60 398 338 165
2005 45 208 163 172
2006 0 121 121 130
2007 52 113 61 131
2008105570465142
2009121   849   728   142
390 4.245 3.855 1.678

De bedragen betreffende de gepresenteerde saldi van opbrengsten en kosten, en de bedragen betreffende de opgelegde Onroerendezaakbelasting zijn de als zodanig in de betreffende jaarrekeningen gepresenteerde bedragen. De wijze van berekening van de werkelijke saldi van opbrengsten en kosten zijn te vinden in of bij de brieven die ik met mijn onderzoeksbevindingen in de achtereenvolgende afgelopen jaren aan de gemeenteraad van Amsterdam stuurde. Deze brieven zijn eveneens opgenomen in "Dossier: Amsterdam" op de website www.leoverhoef.nl.

Toelichtingen

Wetboek van Strafrecht
Dat het opzettelijk verstrekken van misleidende informatie in jaarrekeningen en het misbruik maken van deze misleidende informatie strafbaar is, is opgenomen in Wetboek van Strafrecht artikelen 225-227. Artikel 227 stelt bovendien dat het geven van misleidende informatie in jaarrekeningen extra zwaar gestraft moet worden boven "normale" valsheid in geschrifte; de in artikel 227 genoemde "authentieke akten" betreffen ook - volgens jurisprudentie - jaarrekeningen.

Dat het opzettelijk openbaar maken van onware, dus misleidende, jaarrekeningen strafbaar is, is opgenomen in Wetboek van Strafrecht artikel 336.

Willens en wetens
Het gemeentebestuur, cq. achtereenvolgende gemeentebestuurders, hebben de valsheid in geschrifte willens en wetens uitgevoerd. Al vanaf 1999 heb ik vrijwel jaarlijks de gemeenteraad(sleden) van deze misleiding cq. valsheid in geschrifte op de hoogte gebracht. Ondanks mijn waarschuwingen en zelfs ondanks de bevestiging van mijn bevindingen door bijvoorbeeld de eigen Rekenkamer Amsterdam gingen bestuurders en gemeenteraadsleden door met deze strafbare handelingen.
Opvallend, het gemeentebestuur (noch iets of iemand anders) heeft nooit en te nimmer mijn onderzoeksbevindingen (gemotiveerd) weerlegd!

Accountantsverklaringen
Bij deze misleidende jaarrekeningen waren steeds accountantsverklaringen opgenomen. Zoals ook goedkeurende accountantsverklaringen waren opgenomen bij de boekhoudfraude-jaarrekeningen van Ahold, WorldCom, Enron, Parmalat en noem de boekhoudfraudschandalen maar op. Het ontkracht dus op generlei wijze de juistheid van mijn bevindingen. Bovendien zeggen de accountantsverklaringen bij de jaarrekeningen van Amsterdam slechts en alleen maar dat deze, naar de mening van de betreffende accountant, zouden voldoen aan zoiets als Comptabiliteitsvoorschriften cq. een of ander BBV, maar zeggen helemaal niets (!) over de (on)betrouwbaarheid van deze jaarrekeningen. Overigens voldoen deze jaarrekeningen van Amsterdam niet aan belangrijke bepalingen uit die Comptabiliteitsvoorschriften cq. BBV, maar dat terzijde.
En voorts: ook al zouden de jaarrekeningen voldoen aan zoiets als Comptabiliteitsvoorschriften of een of ander BBV, en/of zijn de misleidende jaarrekeningen voorzien van (al dan niet) goedkeurende accountantsverklaringen: misleidend blijft misleidend!

Gemeentewet
De Gemeentewet laat bijvoorbeeld in artikel 213 lid 3 terecht zien dat er principieel verschil is tussen het voldoen van een jaarrekening aan eisen van betrouwbaarheid enerzijds en aan de eisen van zoiets als Comptabiliteitsvoorschriften of BBV anderzijds. Valsheid in geschrifte heeft louter te maken met het eerste aspect, namelijk het aspect van betrouwbaarheid.

Persberichten
Ook in de persberichten over en n.a.v. deze misleidende jaarrekeningen meldde het gemeentebestuur steeds de foute, dus misleidende, bedragen van de saldi van de opbrengsten en de kosten en niet de werkelijke saldi.
Deze persberichten kunt u verkrijgen bij de gemeente, en zijn van recente jaren te vinden op de website van de gemeente www.amsterdam.nl dan wel op mijn website www.leoverhoef.nl .

Overige bevestigingen
Op mijn website www.leoverhoef.nl vindt u ook verschillende andere bevestigingen van de juistheid van mijn bevindingen dan alleen de hiervˇˇr genoemde. Ik wijs u bijvoorbeeld op de bevestiging van de juistheid van mijn bevindingen door het NIVRA (Nederlands Instituut van Registeraccountants), dat al in maart 2006 terzake opmerkte: "... wat betreft Verhoef: zijn kritiek was terecht ..." (welke kritiek - voor alle duidelijkheid - overigens nog steeds terecht is.)

De betreffende jaarrekeningen van gemeente Amsterdam kunt u uiteraard verkrijgen bij de gemeente Amsterdam. Zij zijn van de recente jaren ook te vinden op de website van de gemeente www.amsterdam.nl en ook in "Dossier: Amsterdam" op www.leoverhoef.nl.

Vanzelfsprekend ben ik gaarne bereid tot het verstrekken van alle nadere toelichtingen. Ik wijs u er op dat u al veel van deze toelichtingen kunt vinden op de website www.leoverhoef.nl. Uiteraard staan ook al mijn (overige) onderzoeksbevindingen te uwer beschikking.

Ik verzond een kopie van deze brief aan het College van burgemeester en wethouders van gemeente Amsterdam.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef