Dossier: 's-Hertogenbosch
drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 14 januari 2002

Gemeenteraad van
Gemeente 's-Hertogenbosch
Postbus 12345
5200 GZ 's-Hertogenbosch

Betreft: Jaarrekening 2000
            Mijn brief d.d. 26 oktober 2001
            Uw brief d.d. 8 januari 2002

Geachte Raad,

Met mijn brief van 26 oktober 2001 deed ik u enige opmerkingen toekomen betreffende de kwaliteit, i.c. de onbetrouwbaarheid, van uw jaarrekening 2000. De jaarrekening is onbetrouwbaar, omdat deze geen betrouwbaar beeld geeft van de reserves, de vaste activa en de verplichtingen, en geen betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. De jaarrekening voldoet (dus) ook niet aan belangrijke wettelijk daaraan gestelde eisen.

In mijn brief gaf ik onder andere aan dat het saldo van de baten en lasten over 2000 niet ƒ 14 miljoen is, waarmee de rekening eindigt, maar volgens de jaarrekening in werkelijkheid ƒ 83 miljoen. Dit is het gevolg van het feit dat circa ƒ 69 miljoen aan baten en lasten niet in de rekening is opgenomen.

Met brief van 8 januari jl. reageerde uw College van Burgemeester & Wethouders op mijn opmerkingen. Uit de brief blijkt niet dat mijn brief van 26 oktober jl. aan u voorgelegd is, wat een kwalijke zaak zou zijn. Mijn brief was immers aan u als raad gericht.

Met verbazing heb ik kennis genomen van de reactie van Burgemeester & Wethouders. De reactie komt er kort gezegd op neer dat Burgemeester & Wethouders van mening zijn dat, omdat "het saldo van de baten en de lasten conform het standaardmodel presentatie rekeningsaldo Provincie Noord-Brabant wordt gepresenteerd" en omdat accountant PricewaterhouseCoopers een goedkeurende accountantsverklaring bij de jaarrekening gaf,, de jaarrekening van 's-Hertogenbosch dus betrouwbaar is, wèl een betrouwbaar beeld geeft van de financiële positie en wèl een betrouwbaar beeld geeft van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Een merkwaardige redenering.

Ik (en naar ik aanneem ik niet alleen) vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) onbetrouwbaar als:
Ik vind een jaarrekening (respectievelijk begroting) niet voldoen aan de Comptabiliteitsvoorschriften als:
Uw jaarrekening (en begroting?) is flagrant in strijd met al deze bepalingen!

Een jaarrekening (en begroting) moet allereerst een betrouwbaar documenten zijn. Of die jaarrekening ook nog wel of niet voldoet aan toevallige wettelijke bepalingen als de zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften, is van veel minder belang. Wat heb je aan een koortsthermometer die wèl voldoet aan zogenoemde Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde temperatuur aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn bij een doodzieke patiënt daarmee de temperatuur op te nemen! Wat heb je aan een kompas dat wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar de verkeerde richting aangeeft? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een vliegtuig of schip te besturen! Wat heb je aan een jaarrekening of een begroting die wèl voldoet aan de Comptabiliteitsvoorschriften maar een geheel verkeerd beeld geeft van de financiële positie, van de baten en de lasten en van het saldo daarvan? Het zou volstrekt onverantwoord zijn daarmee een gemeente of provincie te besturen en daarmee rekening en verantwoording af te leggen!

Burgemeester & Wethouders verwijzen naar eerdere correspondentie met mij. Opvallend is dat in deze eerdere correspondentie Burgemeester & Wethouders nergens ontkennen dat de jaarrekening een onbetrouwbaar beeld geeft van de financiële positie en van de baten en de lasten en het saldo daarvan! Integendeel, Burgemeester & Wethouders geven volmondig toe dat er inderdaad baten en lasten buiten de rekening worden gelaten, dat er rentelasten zijn opgenomen over niet bestaande schulden, dat er vaste activa in de balans ontbreken en dat er toelichtingen op de reserves en voorzieningen ontbreken.

Wat de goedkeurende accountantsverklaring betreft: uw accountant zou niet de eerste zijn die ten onrechte een goedkeurende verklaring aan een jaarrekening heeft gehecht.

Ik raad u aan met bovenstaande reactie mijn brief van 26 oktober jl. (opnieuw) te lezen en daaruit als zichzelf verantwoordelijk voelend bestuur de passende consequenties te trekken.
Het heeft alles te maken met "integriteit van het openbaar bestuur"!!

Uw reactie te vernemen stel ik op prijs.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef