Dossier: Haarlem
drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 18 oktober 2006

De gemeenteraad van
gemeente Haarlem
Postbus 511
2003 PB Haarlem

Betreft: Jaarrekening 2005 van gemeente Haarlem

Geachte Raad,

Voor u als gemeenteraad is de jaarrekening van uw gemeente een belangrijk document: hiermee legt het college van burgemeester en wethouders rekening en verantwoording aan u af over het gevoerde (financiële) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk toetsingsmiddel voor de betrouwbaarheid van de begrotingen. Op basis van deze jaarrekeningen en begrotingen beslist u over de hoogte van de gemeentelijke belastingen en over het wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook voor de (geïnteresseerde) burgers is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening legt het gemeentebestuur al dan niet met uw instemming aan de burgers rekening en verantwoording af over de besteding van de belastinggelden en het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus erg belangrijk dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.

Ik doe al enige jaren onderzoek naar jaarrekeningen van gemeenten en provincies. Mijn conclusie is dat de jaarrekeningen van veel gemeenten en provincies onbetrouwbaar en dus misleidend zijn. Ondanks de goedkeurende accountantsverklaringen daarbij die het tegendeel beweren.
Veelal geldt dat voor de presentatie van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Het geldt veelal ook voor de presentatie van de financiële positie.
Het geldt ook voor de jaarrekeningen van de afgelopen jaren (inclusief die over 2005) van gemeente Haarlem.

De rekening van baten en lasten over 2005 sluit met een saldo van (voordelig) € 5,2 miljoen. Het werkelijke saldo is nadelig € 9,5 miljoen (info). Er wordt dus € 14,7 miljoen verzwegen.

Al eerder liet ik u weten:
De rekening van baten en lasten over 2002 sloot met een nadelig saldo van € 0,7 miljoen. Het werkelijke nadelig saldo was € 9,5 miljoen. Er werd dus € 8,8 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2003 sloot met een nadelig saldo van € 1,6 miljoen. Het werkelijke nadelig saldo was € 46,3 miljoen. Er werd dus € 44,7 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2004 sloot met een nadelig saldo van € 2,3 miljoen. Het werkelijke nadelig saldo was € 7,2 miljoen. Er werd dus € 4,9 miljoen verzwegen.

Samenvattend: over de periode 2002–2005 werd een voordelig saldo gepresenteerd van € 0,6 miljoen. In werkelijkheid was er een nadelig saldo van € 72,5 miljoen. Een verschil derhalve van € 73,1 miljoen.

Nog eerder liet ik u weten:
De rekening van baten en lasten over 2000 sloot met een saldo van € 5,1 miljoen. Het werkelijke saldo was € 62,0 miljoen. Er werd dus € 56,9 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2001 sloot met een saldo van € 4,1 miljoen. Het werkelijke saldo was € 19,3 miljoen. Er werd dus € 15,2 miljoen verzwegen.

Ook de weergave van de financiële positie is onjuist. In de balans bijvoorbeeld zijn de vaste activa te laag weergegeven en ontbreken wèl bestaande verplichtingen. Het betekent ook dat de hiermee samenhangende kosten verkeerd in de rekening zijn opgenomen.

In de jaarrekening en het jaarverslag 2005 komt ook heel veel onzin voor, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves, over al dan niet vrij besteedbare reserves (alle reserves zijn per definitie vrij besteedbaar), over zoiets als "weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit", over rechtmatigheid, over toleranties en (on)zekerheden in de accountantscontrole, en over zoiets als "investeringen met een economisch nut" en "investeringen met een maatschappelijk nut". Dit soort onzin zet alleen maar de lezer op het verkeerde been en leidt af van waar het werkelijk over zou moeten gaan.
Overigens adviseer ik u sterk tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één Algemene reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen in waar ze thuishoren, namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dat zal het inzicht in waar het echt over moet gaan, aanmerkelijk verbeteren.

U leest er heel veel meer over op de website www.leoverhoef.nl, te beginnen met : "Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies schering en inslag". Op de website treft u mijn bevindingen over de jaarrekeningen van Haarlem aan in de lijst "Uw gemeente en provincie". Mijn correspondentie van de afgelopen jaren met u als gemeenteraad treft u aan in "Dossier: Haarlem".

Volgens BBV artikel 3 moeten de jaarstukken met name voor gemeenteraads- en statenleden goed begrijpelijk zijn. U kunt het beste zelf beoordelen of aan deze eis is voldaan.

Graag was ik u van dienst.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef