Dossier: Gooise Meren
Dossier: Bussum
Dossier: Muiden
Dossier: Naarden
drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 15 december 2016

De gemeenteraad van
gemeente Gooise Meren
Postbus 6000
1400 HA Bussum

Betreft: Jaarrekeningen 2015 van de voormalige Gooise Meren-gemeenten

Geachte Raad,

Voor u als gemeenteraad is de jaarrekening van uw gemeente een belangrijk document: hiermee legt het college van burgemeester en wethouders rekening en verantwoording aan u af over het gevoerde (financiŽle) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk toetsingsmiddel voor de betrouwbaarheid van de begrotingen. Op basis van deze jaarrekeningen en begrotingen beslist u over de hoogte van de gemeentelijke belastingen en over het wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook voor de (geÔnteresseerde) burgers is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening legt het gemeentebestuur al dan niet met uw instemming aan de burgers rekening en verantwoording af over de besteding van de belastinggelden en het gevoerde (financiŽle) beheer. Het is dus erg belangrijk dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.
Ik doe al enige jaren onderzoek naar jaarrekeningen van gemeenten en provincies. Mijn conclusie is dat de jaarrekeningen van veel gemeenten en provincies onbetrouwbaar en dus misleidend zijn. Ondanks de goedkeurende accountantsverklaringen daarbij die het tegendeel beweren.
Veelal geldt dat voor de presentatie van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Het geldt veelal ook voor de presentatie van de financiŽle positie.
Het geldt ook voor de jaarrekeningen 2015 van de voormalige gemeenten Bussum, Muiden en Naarden.

De rekening van baten en lasten over 2015 van gemeente Bussum sloot met een voordelig saldo van opbrengsten en kosten van € 0,9 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van € 5,3 miljoen (berekening).
De rekening van baten en lasten over 2015 van gemeente Muiden sloot met een nadelig saldo van opbrengsten en kosten van € 0,3 miljoen. In werkelijkheid was er een voordelig saldo van € 0,9 miljoen (exclusief de "artikel-12"-bijdrage van € 10,2 miljoen) (berekening).
De rekening van baten en lasten over 2015 van gemeente Naarden sloot met een voordelig saldo van opbrengsten en kosten van € 0,4 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van € 1,8 miljoen (berekening).
De rekening van baten en lasten over 2015 van de drie gemeenten tezamen sloot met een voordelig saldo van opbrengsten en kosten van € 1,0 miljoen. In werkelijkheid was er een nadelig saldo van € 6,2 miljoen (exclusief de "artikel-12"-bijdrage van € 10,2 miljoen).
En al eerder:
Bussum
De rekening van baten en lasten over 2010 sloot met een voordelig saldo van € 4,6 miljoen. Het werkelijke voordelig saldo was slechts € 0,4 miljoen. Er werd dus € 4,2 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2011 sloot met een voordelig saldo van € 4,4 miljoen. Het werkelijke voordelig saldo was € 0,3 miljoen. Er werd dus € 4,1 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2012 sloot met een voordelig saldo van € 1,7 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van € 2,9 miljoen. Er werd dus € 4,6 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2013 sloot met een voordelig saldo van € 13,6 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van € 6,0 miljoen. Er werd dus € 19,6 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2014 sloot met een voordelig saldo van € 3,5 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van € 9,4 miljoen. Er werd dus € 12,9 miljoen verzwegen.
Muiden
De rekening van baten en lasten over 2010 sloot met een nadelig saldo van € 2,6 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van € 3,0 miljoen. Er werd dus € 0,4 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2011 sloot met een nadelig saldo van € 1,0 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van € 2,0 miljoen. Er werd dus € 1,0 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2012 sloot met een voordelig saldo van € 1,0 miljoen. In werkelijkheid was er een nadelig saldo van € 1,3 miljoen. Er werd dus € 2,3 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2013 sloot met een voordelig saldo van € 2,5 miljoen. Het werkelijke saldo was voordelig € 3,3 miljoen. Er werd dus € 0,8 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2014 sloot met een nadelig saldo van € 0,2 miljoen. In werkelijkheid was er een nadelig saldo van € 11,8 miljoen. Er werd dus € 11,6 miljoen verzwegen.
Naarden
De rekening van baten en lasten over 2010 sloot met een voordelig saldo van € 0,0 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van € 1,1 miljoen. Er werd dus € 1,1 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2011 sloot met een voordelig saldo van € 0,2 miljoen. Het werkelijke saldo was € 0,7 miljoen. Er werd dus € 0,5 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2012 sloot met een voordelig saldo van € 0,3 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van € 0,2 miljoen. Er werd dus € 0,5 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2013 sloot met een voordelig saldo van € 0,0 miljoen. In werkelijkheid leed de gemeente een verlies van0,8 miljoen. Er werd dus € 0,8 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2014 sloot met een voordelig saldo van € 7,0 miljoen. In werkelijkheid hield de gemeente € 3,4 miljoen over. Er werd dus € 3,6 miljoen verzwegen.

Samenvattend:
Over de periode 2010-2015 werd in totaal een voordelig saldo gepresenteerd van € 36,0 miljoen. In werkelijkheid leden de drie gemeenten tezamen een verlies van € 36,6 miljoen (exclusief de "artikel-12"-bijdrage van € 10,2 miljoen).

Ook de weergave van de financiŽle positie van de drie voormalige gemeenten is verre van juist. In de balans bijvoorbeeld zijn de vaste activa te laag weergegeven, onder de verplichtingen komen bedragen voor die in het geheel geen verplichtingen zijn, en anderzijds ontbreken wŤl bestaande verplichtingen. Het betekent ook dat de hiermee samenhangende kosten (zoals afschrijvingskosten, personeelskosten, verschillende onderhoudskosten) verkeerd in de rekening zijn opgenomen. Aan de jaarrekeningen zelf is dus wŤl te ontlenen dat het totaal-saldo van de baten en de lasten niet het gesuggereerde bedrag van € 1,0 miljoen is, maar stelt niet in staat te zien wat dan het saldo van de baten en de lasten wŤl is.

Wat als saldo van baten en lasten wordt gepresenteerd, is niet het werkelijke saldo, verschillende baten en lasten worden verkeerd gepresenteerd, en wat als financiŽle positie wordt gepresenteerd, is niet de werkelijke financiŽle positie. Dat betekent dat de jaarrekeningen totaal onbruikbaar waren als verantwoordings- en sturingsinstrument en dus alleen maar bruikbaar is in de openhaard.

In de jaarrekeningen en jaarverslagen 2015 komt ook heel veel onzin voor, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves, over voorzieningen, over een "resultaat" dat het resultaat niet is, en een "resultaat voor bestemming" en een "resultaat na bestemming" (er is maar ťťn resultaat en dat is het resultaat, i.c. het saldo van de baten en de lasten), over paragrafen die geen paragrafen zijn, over zoiets als "weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit" met zelfs een berekening van de nonsens, over zoiets als "arbeidskostengerelateerde verplichtingen", over "uitzettingen" met een of andere "rentetypische looptijd", over solvabiliteit, over een of ander niet relevant "EMU-saldo", over zoiets als "investeringen met een economisch nut" en "investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend een maatschappelijk nut", en onzinnige bijlagen over zoiets als "SISA". Dit soort onzin zet alleen maar de lezer op het verkeerde been en leidt af van waar het werkelijk over zou moeten gaan.
Overigens adviseer ik u sterk tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot ťťn Algemene reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen waar ze thuishoren, namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dat zal het inzicht in waar het echt over moet gaan, aanmerkelijk verbeteren.

U werd om instemming gevraagd met een bestemming/besteding van een voordelig totaal-saldo van opbrengsten en kosten van € 1,0 miljoen. Echter, bij gebrek aan een voordelig saldo viel er niets te bestemmen/besteden!

U leest er heel veel meer over op de website www.leoverhoef.nl, te beginnen met: "Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies schering en inslag". Op de website treft u mijn bevindingen over de jaarrekeningen van de voormalige Gooise Meren-gemeenten aan in de lijst "Uw gemeente en provincie". Deze brief en mijn eerdere correspondentie met de betreffende gemeenteraden over de misleidende jaarrekeningen, alsook mijn berekeningen van de werkelijke saldi van de opbrengsten en kosten, treft u aan in "Dossier: Bussum", respectievelijk "Dossier: Muiden", respectievelijk "Dossier: Naarden".

Volgens BBV artikel 3 moeten de jaarstukken met name voor gemeenteraadsleden goed te begrijpen zijn. U kunt het beste zelf beoordelen of aan deze eis is voldaan. Volgens uw accountant heeft u hem gezegd dat u het allemaal prima begrijpt. Hoe kan hij anders beweren dat u de jaarrekening goed begrijpt?

Graag was ik u van dienst.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef