Dossier: Financiën
drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 5 september 2002

De Minister van Economische Zaken
De heer mr. H.Ph.J.B. Heinsbroek
Postbus 20101
2500 EC Den Haag

Betreft: Accountants bij gemeenten en provincies

Geachte heer Heinsbroek,

Allereerst wens ik u alle succes toe in uw nieuwe ambt van minister.
Ik denk vervolgens te mogen aannemen dat de kwaliteit van het functioneren van het accountancywezen in ons land u als minister van Economische Zaken zeer ter harte gaat. Om deze reden stuur ik u deze brief.

Met mijn brief van 16 april 2002 maakte ik uw ambtsvoorganger, mevrouw A. Jorritsma,  deelgenoot van mijn zorgen over en mijn strijd tegen de misstand dat (veel) gemeente- en provinciebesturen in hun jaarrekeningen, dus in hun verantwoording aan de burgers, belastingbetalers en andere belanghebbenden, op incorrecte, onbetrouwbare, dus misleidende wijze, verslag doen van de baten (opbrengsten) en lasten (kosten) en van de financiële positie van hun gemeente of provincie. Grote bedragen aan baten en lasten worden aan het zicht onttrokken door ze te verzwijgen en daardoor niet te verantwoorden. Uiteraard voldoen deze jaarrekeningen daardoor ook niet aan de betreffende wettelijke voorschriften (i.c. de Comptabiliteitsvoorschriften). Verder liet ik u weten het opmerkelijk te vinden dat bij al deze onbetrouwbare en misleidende jaarrekeningen goedkeurende accountantsverklaringen staan. Een goedkeurende accountantsverklaring drukt uit dat naar het oordeel van de accountant de betreffende verantwoording, i.c. jaarrekening, een betrouwbaar beeld geeft en ook voldoet aan de wettelijke bepalingen. De goedkeurende accountantsverklaringen bij deze gemeentelijke en provinciale jaarrekeningen zijn dus volstrekt ten onrechte gegeven.

Ik strijd al jaren tegen deze misstand. Daarover kon u onder andere lezen in Vrij Nederland van 2 maart 2002 en De Telegraaf van 6 juli 2002. Vrij Nederland berichtte over de misstand onder de kop Gemeenten verbergen miljarden. Uit onderzoek van Vrij Nederland en mijzelf bleek bijvoorbeeld dat de 30 grote gemeenten gezamenlijk ruim ƒ 3,8 miljard in hun winst- en verliesrekeningen over 2000 hadden verzwegen. Uit hetzelfde onderzoek, maar niet gepubliceerd, bleek dat de twaalf provincies gezamenlijk ruim ƒ 1 miljard voor de burgers hadden verzwegen. Onlangs bleek bijvoorbeeld dat de provincie Gelderland ƒ 220 miljoen voor haar burgers had verzwegen. Al deze misleidende jaarrekeningen die uiteraard ook faliekant in strijd zijn met de betreffende wetgeving, waren wèl voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring. U leest hier bijvoorbeeld over in bijgaand persbericht dat ik onlangs verspreidde.

Ik vind het ontzettend jammer, zo niet ontstellend, dat uw ambtsvoorganger, mevrouw A. Jorritsma, mij liet weten dat zij niet vond dat hier sprake was van een misstand, laat staan een misstand waaraan zo gauw mogelijk een eind moet worden gemaakt. Mevrouw Jorritsma verschool zich hierbij achter haar collega, de minister van binnenlandse zaken, die stelde dat alles keurig binnen de ruimte van de wet bleef. Een ontstellende gedachte. Ik had gedacht in de minister van Economische Zaken een medestander te vinden waar het erom gaat dat accountants alleen goedkeurende verklaringen geven bij jaarrekeningen die èn betrouwbaar zijn èn voldoen aan de betreffende wetgeving. Zeker waar het gaat om jaarrekeningen van overheden waarin aan de burgers rekening en verantwoording wordt afgelegd over het omgaan met gemeenschapsgeld.

Ik stuurde de nieuwe minister van binnenlandse zaken, de heer J.W. Remkes, hierover bijgaande brief. De inhoud daarvan spreekt voor zichzelf. Ik verzoek u goede nota van de inhoud te nemen.

Ik hoop stellig in de nieuwe minister van Economische Zaken, de heer Heinsbroek, een andere minister aan te treffen, een minister die wèl wil weten wat er aan de hand is en die wèl aan deze misstand een eind wil maken, een minister die wèl met mij over deze kwestie wil praten.

Heel graag zie ik uw reactie en wellicht zelfs uw uitnodiging om over de kwestie te praten, tegemoet.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef