Dossier: Amsterdam
drs. L.W. Verhoef
registeraccountant
Kersengaard 13
3962 JR Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 8 mei 2007

De gemeenteraad van
gemeente Amsterdam
Amstel 1
1011 PN Amsterdam

Betreft: Jaarrekening 2006 van gemeente Amsterdam

Geachte Raad,

Voor u als gemeenteraad is de jaarrekening van uw gemeente een belangrijk document: hiermee legt het college van burgemeester en wethouders rekening en verantwoording aan u af over het gevoerde (financiële) beheer en verder is de jaarrekening voor u een belangrijk toetsingsmiddel voor de betrouwbaarheid van de begrotingen. Op basis van deze jaarrekeningen en begrotingen beslist u over de hoogte van de gemeentelijke belastingen en over het wel of niet doorgaan van belangrijke activiteiten. Ook voor de (geïnteresseerde) burgers is de jaarrekening een belangrijk document: d.m.v. de jaarrekening legt het gemeentebestuur al dan niet met uw instemming aan de burgers rekening en verantwoording af over de besteding van de belastinggelden en het gevoerde (financiële) beheer. Het is dus erg belangrijk dat de jaarrekening en de begroting betrouwbaar zijn.

Ik doe al enige jaren onderzoek naar jaarrekeningen van gemeenten en provincies. Mijn conclusie is dat de jaarrekeningen van veel gemeenten en provincies onbetrouwbaar en dus misleidend zijn. Ondanks de goedkeurende accountantsverklaringen daarbij die het tegendeel beweren.
Veelal geldt dat voor de presentatie van de baten en de lasten en het saldo daarvan. Het geldt veelal ook voor de presentatie van de financiële positie.
Het geldt ook voor de jaarrekening 2006 en die van eerdere jaren van gemeente Amsterdam.

De rekening van baten en lasten over 2006 sluit met een saldo van € 0 miljoen. Het werkelijke saldo is € 121 miljoen (info). Er wordt dus € 121 miljoen verzwegen.
En al eerder:
De rekening van baten en lasten over 1998 sloot met een saldo van € 1 miljoen. Het werkelijke saldo was € 292 miljoen (info). Er werd dus € 291 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 1999 sloot met een saldo van € 0 miljoen. Het werkelijke saldo was € 376 miljoen (info). Er werd dus € 376 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2000 sloot met een saldo van € 0 miljoen. Het werkelijke saldo was € 722 miljoen (info). Er werd dus € 722 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2001 sloot met een nadelig saldo van € 5 miljoen. Het werkelijke saldo was voordelig € 350 miljoen (info). Er werd dus € 355 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2002 sloot met een saldo van € 17 miljoen. Het werkelijke saldo was € 440 miljoen (info). Er werd dus € 423 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2003 sloot met een nadelig saldo van € 6 miljoen. Het werkelijke tekort was € 194 miljoen (info). Er werd dus € 188 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2004 sloot met een saldo van € 60 miljoen. Het werkelijke saldo was € 398 miljoen (info). Er werd dus € 338 miljoen verzwegen.
De rekening van baten en lasten over 2005 sloot met een saldo van € 45 miljoen. Het werkelijke saldo was € 208 miljoen (info). Er werd dus € 163 miljoen verzwegen.

Samenvattend:
Over de periode 1998-2006 werd een overschot gepresenteerd van € 112 miljoen. In werkelijkheid was er een overschot van € 2.713 miljoen. Een verschil derhalve van € 2.601 miljoen.
De boekhoudfraude bij Ahold, waarvan het hoofdkantoor maar een paar kilometer bij u vandaan is en waar bestuurders een fikse straf kregen uitgedeeld, verbleekt er totaal bij.

Bovenstaande cijfers krijgen reliëf als men bedenkt dat de opbrengst OZB in de periode 1998-2006 een bedrag was van € 1.263 miljoen. Die was dus geheel en al overbodig. Ook zonder OZB zou gemeente Amsterdam niet in de rode cijfers zijn beland.
De opbrengst van de OZB in 2006 was € 130 miljoen. Ook die is dus (nagenoeg geheel) de burgers onder valse voorwendsels afhandig gemaakt.

Het werkelijke saldo van de baten en de lasten laat zich afleiden uit de toename of afname van het eigen vermogen. Volgens de balans bedraagt het eigen vermogen per 31.12.2006 € 5.119 miljoen en per 31.12.2005 € 4.998 miljoen. Er is dus sprake van een toename van het eigen vermogen van € 121 miljoen. Dit is dus het werkelijke saldo van de baten en de lasten, d.w.z. een voordelig saldo van baten en lasten van € 121 miljoen.

Op achtereenvolgens pagina 38, 48, 57, 69 etc. vindt u telkens het totaal van de (gesuggereerde) baten en lasten per zogenoemd "Resultaatgebied" met een uitwerking vanaf pagina 367 en een recapitulatie daarvan op pagina 422, die eindigt met een saldo van € 0. Aangezien echter het saldo van de baten en de lasten niet € 0 is, maar € 121 miljoen, klopt er van wat als baten en lasten wordt gepresenteerd, dus helemaal niets. Alleen daarom al heeft de jaarrekening alleen maar nut in de openhaard!

Ook de weergave van de financiële positie is verre van juist. In de balans bijvoorbeeld zijn de vaste activa te laag weergegeven, onder de verplichtingen komen bedragen voor die in het geheel geen verplichtingen zijn, en anderzijds ontbreken wèl bestaande verplichtingen. Het betekent ook dat de hiermee samenhangende kosten verkeerd in de rekening zijn opgenomen.
De weergave van reserves (i.c. het Eigen vermogen) en van verplichtingen zoals de voorzieningen is één grote chaos! Ook alleen hierom al heeft de jaarrekening alleen maar nut in de openhaard!

De jaarrekening is dus totaal onbruikbaar als verantwoordingsdocument en moet dus om deze reden door u als gemeenteraad afgekeurd worden!

In de jaarrekening en het jaarverslag 2006 komt ook heel veel onzin voor, bijvoorbeeld waar het gaat over reserves, over voorzieningen, over een "resultaat voor bestemming" en een "resultaat na bestemming" (er is maar één resultaat en dat is het resultaat, i.c. het saldo van de baten en de lasten), over zoiets als een "programmarekening" (zoiets heet in gangbaar Nederlands een rekening van baten en lasten of een winst-en-verliesrekening), over zoiets als "weerstandsvermogen" en "weerstandscapaciteit" met zelfs berekeningen van de nonsens, over "uitzettingen" met zoiets als een "rentetypische looptijd", over zoiets als "investeringen met een economisch nut" en "investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut", en een onzinnige bijlage over zoiets als "SISA". Dit soort onzin zet alleen maar de lezer op het verkeerde been en leidt af van waar het werkelijk over zou moeten gaan.
Overigens adviseer ik u sterk tot het opheffen van alle reserves, deze samen te voegen tot één Algemene reserve, en alle baten en alle lasten op te nemen in waar ze thuishoren, namelijk in de begroting respectievelijk in de rekening van baten en lasten. Dat zal het inzicht in waar het echt over moet gaan, aanmerkelijk verbeteren.

Op pagina 175-176 vindt u het "Resultaatgebied Middelen". Hier zou veel zeer belangrijke informatie te vinden moeten zijn. Er staat gewoonweg helemaal niets!

U leest er heel veel meer over op de website www.leoverhoef.nl, te beginnen met: "Boekhoudfraude bij gemeenten en provincies schering en inslag". Op de website treft u mijn bevindingen over de jaarrekeningen van Amsterdam aan in de lijst "Uw gemeente en provincie". Deze brief en mijn correspondentie van de afgelopen jaren met u als gemeenteraad over de misleidende jaarrekeningen treft u aan in "Dossier: Amsterdam".

Volgens BBV artikel 3 moeten de jaarstukken met name voor gemeenteraadsleden goed te begrijpen zijn. U kunt het beste zelf beoordelen of aan deze eis is voldaan. Volgens uw accountant vindt u dat de jaarrekening goed te begrijpen is.
Kijkt u eens naar hoofdstuk "Financiën" op pagina 29-34. Dat is één grote wanhoop waar niemand iets van zal begrijpen. (U zult het overigens niet kunnen begrijpen vanwege het hoge nonsens-gehalte.) Volgens uw accountant heeft u hem gezegd dat u het allemaal prima begrijpt. Hoe kan hij anders beweren dat u het wèl begrijpt?

Graag was ik u van dienst.

Met vriendelijke groet en hoogachting,

L.W. Verhoef